สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ และสร้อยพระศอมุกแบบสองชั้นประดับเพชรทรงหยดน้ำ
ภาพที่ได้รับการบูรณะและสร้างสรรค์ขึ้นด้วยเทคโนโลยี AI นี้ เป็นพระฉายาลักษณ์ของ สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เพื่อแสดงถึง สร้อยพระศอมุกแบบสองชั้นประดับเพชรทรงหยดน้ำ ซึ่งเป็นเครื่องประดับที่ทรงโปรด และทรงประดับในพระฉายาลักษณ์หลายองค์ โดยมีความแตกต่างเพียงในรายละเอียดของเครื่องประดับอื่นที่ทรงเลือกประดับเพิ่มเติมในแต่ละครั้ง
สร้อยพระศอมุกประดับเพชรทรงหยดน้ำองค์นี้ ยังปรากฏอยู่บน เข็มกลัดพระฉายาสาทิสลักษณ์แบบลงยาราชาวดี ล้อมด้วยกรอบเพชรอีกด้วย
พระฉายาลักษณ์ต้นฉบับทั้งสององค์ คาดว่าฉายขึ้นในช่วงปลายรัชกาลที่ ๕ ถึง ต้นรัชกาลที่ ๖ ระหว่างประมาณ พ.ศ. ๒๔๔๘–๒๔๕๘ (ค.ศ. 1905–1915) ซึ่งเป็นยุคที่ยังคงมีหลักฐานทางภาพถ่ายที่งดงามและสมบูรณ์หลงเหลืออยู่เป็นจำนวนมาก
ฉลองพระองค์ เป็นสไตล์ ลูกไม้แบบปลายยุคเอ็ดเวิร์ดเดียน (Late Edwardian) หรือช่วงต้นของ ยุคทีนส์ (Early Teens)ลักษณะเด่นคือ คอเสื้อต่ำและแขนเสื้อสามส่วน ประดับด้วยผ้าลูกไม้พาดคล้ายแพรสะพาย และมี ผ้าสไบลูกไม้พาดพระอังสาโดยติดเหรียญรัตนาภรณืรัชกาลที่ ๕ ชั้นที่ ๑ บริเวณพระอุระด้านซ้าย แล้วปล่อยชายผ้าทิ้งยาวลงทางด้านขวา พระองค์ทรง นุ่งโจงกระเบน และทรงถือพัดจีน ซึ่งช่วยเสริมความอ่อนช้อยและงดงามให้กับองค์ประกอบโดยรวม
พระองค์ทรงประดับฉลองพระองค์ด้วย สร้อยพระศอมุกแบบสองชั้นประดับเพชรทรงหยดน้ำ พร้อมทั้งทรงประดับฉลองพระองค์ด้วยสร้อยสังวาลระย้าเพชรสลับไข่มุก มีรัศมีกว้างกระจายเต็มพระอุระ ซึ่งคาดว่าเป็นการนำสร้อยพระศอมาเย็บติดกับฉลองพระองค์ให้ดูคล้ายกับเครื่องประดับบนเนื้อผ้า รวมถึง เครื่องประดับเพชรน้ำงามอีกหลายชิ้น อันสะท้อนถึง พระเกียรติยศและรสนิยมอันประณีตล้ำเลิศ ของสมเด็จพระบรมราชินีนาถในยุคนั้น
___________________
ความมั่งคั่งของสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถนั้น นายแพทย์ประจำพระองค์ซึ่งเป็นแพทย์ชาวอังกฤษ ชื่อ นพ.มัลคาล์ม สมิธ ได้บันทึกถึงรายได้ของพระองค์ไว้ว่า
“...พระราชทรัพย์ที่มีอยู่อย่างมากมายของพระองค์ นอกเหนือจากเบี้ยหวัดเงินปีที่ทรงได้รับพระราชทานอยู่เป็นประจำแล้ว สมเด็จพระพันปีหลวงทรงมีรายได้ของพระองค์เองอีกส่วนหนึ่ง เป็นรายได้ที่เกิดจากพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ ซึ่งข้าพระเจ้าประมาณการจากที่พระองค์เคยตรัสไว้ให้ข้าพเจ้าฟังว่า รายได้ทั้งหมดเมื่อรวมกันแล้วน่าจะตกประมาณ 80,000-90,000 ปอนด์ต่อปี...”
ด้วยเหตุที่พระองค์ทรงเป็นอัครมเหสีที่ดำรงพระอิสริยยศเป็น “สมเด็จพระนางเจ้าพระบรมราชินีนาถ” เคยทรงว่าราชการในตำแหน่งผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระบรมราชสวามีถึงสองครั้งสองครา สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ จึงทรงมีเครื่องประดับอันงดงามและมีค่าสูงยิ่ง สำหรับทรงในโอกาสและวาระต่างๆ เป็นจำนวนมาก เช่น
1. ชุดเพชรลูกกลม เป็นลูกน้ำขาวแท้เม็ดใหญ่ เรียงรอบพระศอเหมือนเฟื่องระย้าซ้อนสองชั้น มีรัดเกล้ารูปดอกเบญจมาศเพชรสำหรับคาดรอบพระเศียร เข้าชุดกับเข็มกลัดดอกเบญจมาศระย้า เพชรใหญ่เป็นช่อมีสามดอกพระวลัยกรเพชรลายละเอียดโปร่งทั้งสองข้าง และพระธำมรงค์เพชรเข้าชุดกัน นอกจากนี้ยังทรงมีเครื่องประดับชุดใหญ่ๆ อีกจำนวนหนึ่ง คือ
2. ชุดเพชรรูปกลมขนาดใหญ่ เป็นสร้อยสังวาลเครื่องเพชรสามชั้น รอบพระศอเรียงกันตามลำดับเล็กใหญ่เป็นแถว สำหรับประดับเมื่อทรงเครื่องเต็มยศอย่างขัตติยนารี (สร้อยพระศอองค์นี้ คือ สร้อยเพรชแม่เศรษฐี อันเลื่องลือ)
3. ชุดเพชรรูปหยดน้ำ เป็นสร้อยพระศอระย้าเพชรสลับกับไข่มุกเม็ดใหญ่น้ำงาม โดยเม็ดเพชรน้ำหยดนั้นมีขนาดใหญ่เป็นพิเศษน้ำงามบริสุทธิ์มีกระบังเพชรรูปเพชรน้ำหยดกับไข่มุกเข้าชุดกัน ประกอบกับสร้อยสังวาลระย้าเพชรสลับไข่มุก มีรัศมีกว้างกระจายเต็มพระอุระ (ชุดนี้คือชุดเครื่องเพชรรูปหยดนำ้สลับมุก ในภาพประกอบ)
4. ชุดทับทิมเป็นทับทิมเนื้อพิเศษสุดสีแดงสด เจียระไนเป็นรูปหัวใจรูปเหลี่ยมรูปไข่ ประกอบลวดลายมงคลเพชรมีทั้งสร้อยพระศอสังวาลระย้าลายนกเพชรประกอบทับทิม กำไลต้นพระพาหา พระกุณฑล พระวลัยกร พระธำมรงค์ทับทิมมงคลเพชร เข็มรูปตัวแมลงหัวเข็มขัดประกอบทับทิมชั้นยอด
5. ชุดมรกต ประกอบด้วยมรกตสี่เหลี่ยมขนาดใหญ่ คุณภาพเยี่ยมน้ำเขียวขจีสดใส ทั้งสร้อยพระศอ พาหุรัดสวมต้นพระพาหา วลัยกรและพระธำมรงค์ เข้าชุดกับเข็มกลัดรูปต่างๆ อันเป็นมรกตประดับเพชรเป็นที่กล่าวกันว่ามรกตชุดนี้ เป็นอัญมณีมีค่ามีราคาสูงสุดในภูมิภาคตะวันออกเลยทีเดียว
6. เครื่องประดับชุดนิลอันมีค่า เป็นชุดนิลสีน้ำเงินเข้ม มงคลเพชร ประกอบด้วยก้านและลวดลายกนกเพชร มีนิลไพลินสีผักตบเป็นเครื่องประดับชุดไพลิน เป็นสร้อยสังวาลครบชุดวิจิตรตระการตามาก
7. นอกจากนี้ สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ ทรงรวบรวมไข่มุกไว้เป็นจำนวนมากหลายสีหลายขนาด ตั้งแต่ใหญ่ไปหาเล็ก เป็นสร้อยพระสังวาลเฟื่องไข่มุกเม็ดขนาดใหญ่สามชิ้น มีตุ้มเพชรห้อยเป็นระยะๆ จะทรงประกอบกับไข่มุกอื่นๆ ซึ่งมีทั้งไข่มุกสีกุหลาบอ่อน ไข่มุกสีเหลืองน้ำผึ้ง และไข่มุกคุณภาพเยี่ยมอีกจำนวนหนึ่ง
สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ ทรงโปรดปรานในเครื่องประดับอัญมณีเป็นอย่างยิ่ง นอกจากจะทรงได้รับพระราชทานเป็นของขวัญของฝากจากพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระบรมราชสวามี ซึ่งจะเห็นได้ว่าทุกครั้งที่เสด็จประพาสต่างประเทศจะทรงเอาพระทัยใส่ หาอัญมณีมีค่าสุดกลับมาฝากและพระราชทานพระอัครมเหสีอยู่เสมอมิได้ขาด ไม่นับรวมกับที่สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ ทรงสะสมซื้อหามาด้วยพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ และมีผู้สรรมาทูลเกล้าฯ ถวาย และยังทรงได้รับเป็นของขวัญจากประมุขประเทศต่างๆ เช่น มงกุฎหรือรัดเกล้าเพชรจากเอมเปรสแห่งรัสเซีย หรือวลัยกรนิลน้ำงามมงคลเพชรจากเอ็มเปรสแห่งอิตาลี
เครื่องประดับอัญมณีอันมีค่ามากมายมหาศาลของสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ ที่อยู่ในความรับผิดชอบดูแลรักษาของ เจ้าจอม ม.ร.ว.แป้ม มาลากุล นั้น พระเจ้าวรวงศ์เธอพระองค์เจ้าจุลจักรพงษ์ ทรงเล่าไว้ในพระนิพนธ์เรื่องเกิดวังปารุสก์ว่า
“...ถ้าจะเสด็จไปงานใด ข้าหลวงจะต้องเอาเครื่องเพชรของท่านมาถวายทั้งหมดให้ทรงเลือก นอกจากเครื่องใหญ่จริงๆ ซึ่งไม่มีเก็บไว้ที่วังพญาไท เพราะเครื่องชุดใหญ่ๆ นั้น เก็บรักษาไว้ที่ในพระบรมมหาราชวัง ถึงกระนั้นเครื่องย่อยๆ ของท่านก็ดูคล้ายๆ กับร้านขายเครื่องเพชรร้านใหญ่ๆ ในมหานครหลวงในยุโรป ข้าหลวงต้องขนมาเป็นถาดๆ หลายๆ ถาด บางทีถาดเดียวจะมีแต่ธำมรงค์เพชรพลอยต่างๆ ตั้ง 60 วง"
___________________
Queen Saovabha Phongsri and Her Double-Strand Pearl Necklace with Pear-Shaped Diamonds
This AI-restored and creatively reconstructed portrait depicts Her Majesty Queen Saovabha Phongsri, the Queen Mother of Siam, and highlights one of her favourite pieces of jewellery: a double-strand pearl necklace adorned with pear-shaped diamonds. The Queen wore this necklace in several surviving royal portraits, with variations primarily in the additional jewellery she chose to wear on each occasion.
The same pearl necklace with pear-shaped diamonds also appears in a royal portrait brooch executed in the traditional Ratchawadi enamelling technique, surrounded by a diamond-set frame.
The two original royal portraits are believed to have been taken between the late reign of King Chulalongkorn (Rama V) and the early reign of King Vajiravudh (Rama VI), approximately 1905–1915, a period from which a considerable number of exceptionally beautiful and well-preserved royal photographs have survived.
Royal Attire and Jewellery
The Queen's attire reflects the Late Edwardian and Early Teens styles, characterised by an elegant lace blouse with a low neckline and three-quarter-length sleeves. The garment features decorative lace drapery resembling a ceremonial sash, together with a lace shawl draped across her shoulders.
The Royal Decoration of King Rama V, First Class, is pinned to the lace at the left side of her chest, while the fabric falls gracefully towards her right side. She wears traditional Siamese chong kraben, a wrapped lower garment, and holds a Chinese fan, enhancing the elegance and refinement of the overall composition.
Her Majesty wears the magnificent double-strand pearl necklace with pear-shaped diamonds, complemented by an elaborate diamond-and-pearl festoon ornament radiating broadly across her chest.
It is believed that this ornament may originally have been a necklace that was sewn directly onto her blouse, creating the appearance of jewellery integrated into the fabric itself. She also wears several other pieces of exceptional diamond jewellery, reflecting the Queen's exalted royal status and extraordinarily refined taste.
The Extraordinary Wealth of Queen Saovabha Phongsri
The remarkable wealth of Queen Saovabha Phongsri was recorded by her British personal physician, Dr Malcolm Smith, who estimated her annual income as follows:
"...Apart from the very considerable wealth which Her Majesty already possessed, and the regular annual allowance which she received, the Queen Mother also had an independent income derived from her private fortune. From what Her Majesty herself once told me, I estimated that her total income from all sources amounted to approximately £80,000–£90,000 per annum..."
As the principal royal consort who held the exalted title of Her Majesty the Queen, and having twice served as Regent on behalf of her royal husband, King Chulalongkorn, Queen Saovabha Phongsri possessed an extraordinary collection of magnificent and exceptionally valuable jewellery, suitable for a wide range of royal ceremonies and occasions.
Among her most remarkable jewellery collections were the following:
1. The Round Diamond Parure
This magnificent set consisted of large, exceptionally clear, colourless diamonds arranged around the neck in two cascading tiers resembling elaborate diamond festoons.
The matching ornaments included a diamond tiara in the form of chrysanthemum blossoms, designed to encircle the head, together with a large cascading chrysanthemum diamond brooch composed of three floral clusters.
The set also included two intricately designed openwork diamond bracelets and matching diamond rings.
2. The Large Round Diamond Parure
This imposing set featured a spectacular three-tier diamond necklace composed of exceptionally large round diamonds, arranged in graduated rows around the neck.
It was reserved for occasions when Her Majesty appeared in full ceremonial regalia befitting a royal queen.
This celebrated necklace was known as the "Mae Setthi Diamond Necklace" (สร้อยเพชรแม่เศรษฐี), a name that might loosely be rendered as "The Millionaire's Mother Diamond Necklace", reflecting its extraordinary size, magnificence, and immense value.
3. The Pear-Shaped Diamond and Pearl Parure
This remarkable suite consisted of an elaborate diamond necklace with large, lustrous pearls interspersed among exceptional pear-shaped diamonds.
The diamonds were particularly notable for their extraordinary size, exceptional clarity, and brilliance.
The matching ornaments included a diamond-and-pearl tiara featuring pear-shaped diamonds and pearls, together with an elaborate diamond-and-pearl festoon necklace whose radiating design spread magnificently across the chest.
This is the pear-shaped diamond and pearl jewellery suite featured in the accompanying illustration.
4. The Ruby Parure
This magnificent suite was composed of rubies of exceptional quality, distinguished by their vivid, intense red colour.
The rubies were cut into heart, rectangular, and oval shapes, and mounted in elaborate diamond settings incorporating auspicious decorative motifs.
The collection included a necklace, an elaborate diamond-and-ruby festoon ornament featuring bird motifs, upper-arm bracelets, earrings, wrist bracelets, rings, insect-shaped brooches, and a belt buckle set with rubies of the highest quality.
5. The Emerald Parure
This extraordinary suite featured exceptionally large rectangular emeralds of outstanding quality, distinguished by their vivid, rich green colour.
The collection comprised an emerald necklace, upper-arm bracelets, wrist bracelets, rings, and various brooches, all incorporating magnificent emeralds surrounded by diamonds.
It was said that this remarkable emerald collection ranked among the most valuable gemstone collections in the entire East.
6. The Sapphire Parure
This exquisite collection comprised precious deep-blue sapphires set within elaborate diamond mounts, incorporating delicate stems and traditional kanok ornamental motifs.
The collection also featured beautiful violet-blue sapphires, traditionally described in Thai as having the colour of water hyacinth blossoms.
These stones formed part of an exceptionally elaborate sapphire jewellery suite, including magnificent necklaces and festoon ornaments, distinguished by their intricate craftsmanship and splendour.
7. The Pearl Collection
In addition to these spectacular gemstone parures, Queen Saovabha Phongsri amassed an extraordinary collection of pearls in numerous colours and sizes, ranging from exceptionally large specimens to smaller, perfectly matched pearls.
Among the most remarkable pieces were three elaborate festoon-style pearl ornaments composed of exceptionally large pearls, with suspended diamond pendants positioned at regular intervals.
These could be combined with other pearl ornaments from her extensive collection.
Her Majesty also possessed beautiful pale rose-coloured pearls, honey-yellow pearls, and numerous other pearls of exceptional quality.
Queen Saovabha Phongsri's Passion for Precious Jewels
Queen Saovabha Phongsri had a profound appreciation for magnificent jewellery and precious gemstones.
Many pieces were presented to her by her royal husband, King Chulalongkorn, who was known to take particular care in selecting exceptional gemstones and valuable jewels for his principal consort during his overseas travels.
On numerous occasions, His Majesty returned from foreign journeys bearing magnificent jewels as royal gifts for the Queen.
Beyond these gifts, Queen Saovabha also acquired many pieces through purchases made with her own private fortune, while other jewels were presented to her by individuals seeking to honour her.
She additionally received valuable jewellery as diplomatic gifts from foreign sovereigns, including a diamond crown or tiara from the Empress of Russia, and a magnificent sapphire-and-diamond bracelet from the Empress of Italy.
These extraordinary jewels formed one of the most remarkable royal jewellery collections in Siam during the late nineteenth and early twentieth centuries.
The Royal Jewellery Collection at Phaya Thai Palace
The immense collection of precious jewellery belonging to Queen Saovabha Phongsri was entrusted to the care of Chao Chom Mom Rajawongse Paem Malakul, one of the ladies of the royal household.
His Royal Highness Prince Chula Chakrabongse, in his autobiographical work Kerd Wang Parus (Born in Paruskavan Palace), described the extraordinary scale of the Queen Mother's jewellery collection:
"...Whenever Her Majesty was preparing to attend an event, the ladies of her household would bring out all her diamond jewellery for her to choose from, with the exception of the truly magnificent major pieces, which were not kept at Phaya Thai Palace. Those important collections were stored at the Grand Palace.
Even so, the smaller pieces of her jewellery resembled the stock of a large jewellery establishment in one of Europe's great capitals.
The ladies-in-waiting had to carry them out on tray after tray. Sometimes, a single tray alone would contain as many as sixty diamond and gemstone rings."
This remarkable account offers a glimpse into the extraordinary scale of Queen Saovabha Phongsri's personal jewellery collection, as well as the wealth, magnificence, and refined material culture of the Siamese royal court during the final decades of the nineteenth century and the beginning of the twentieth.
___________________
เรียนเชิญกด Subscribe ได้ที่ลิงก์นี้ครับ เพื่อร่วมติดตามงานสร้างสรรค์ต้นฉบับ งานวิจัยประวัติศาสตร์แฟชั่น และผลงานอนุรักษ์มรดกวัฒนธรรมด้วยเทคโนโลยี AI ของ AI Fashion Lab, London ซึ่งมุ่งตีความอดีตผ่านมิติใหม่ของการบูรณะภาพ การสร้างสรรค์ภาพ และการเล่าเรื่องด้วยศิลปะเชิงดิจิทัล 🔗 https://www.facebook.com/aifashionlab/subscribe/
#aifashionlab #AI #aiartist #aiart #aifashion #aifashiondesign #aifashionstyling #aifashiondesigner #fashion #fashionhistory #historyoffashion #fashionstyling #fashionphotography #digitalfashion #digitalfashiondesign #digitalcostumedesign #digitaldesign #digitalaiart #ThaiFashionHistory #ThaiFashionAI #thailand #UNESCO
