พระกุลเชษฐ์ ในสมัยรัชกาลที่ ๕
พระกุลเชษฐ์ ในสมัยรัชกาลที่ ๕
ภาพที่ได้รับการบูรณะและสร้างสรรค์ด้วยเทคโนโลยี AI คอลเล็คชันนี้ คือพระรูป พระกุลเชษฐ์ ในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕
เนื่องจากเทคโนโลยีการถ่ายภาพได้พัฒนาขึ้นอย่างก้าวกระโดดในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ ๑๙ ทั้งในด้านคุณภาพของเลนส์ ระบบแผ่นกระจกเนกาทีฟ และกระบวนการอัดขยายภาพ ทำให้การถ่ายภาพมิได้จำกัดอยู่เพียงในราชสำนักหรือหมู่ชนชั้นสูงเท่านั้น หากแต่เริ่มแพร่หลายสู่บุคคลทั่วไปในสังคมเมือง โดยเฉพาะในกรุงเทพฯ ซึ่งมีการก่อตั้งสตูดิโอถ่ายภาพจำนวนมาก ทั้งโดยช่างภาพชาวตะวันตกและช่างภาพสยาม อาทิ สตูดิโอของ ฟรานซิส จิตร (Francis Chit), สตูดิโอของ โรเบิร์ต เลนซ์ (Robert Lenz), สตูดิโอ G. R. Lambert & Co., รวมไปถึงแผนกช่างภาพหลวง สังกัดกรมช่างมหาดเล็ก ของราชสำนัก โดยมีขุนสุนทรสาทิศลักษณ์ เป็นผู้ดูแล นอกจากนี้ กล้องถ่ายรูปแบบพกพายังสามารถหาซื้อได้เอง ส่งผลให้มีการบันทึกพระรูปและภาพบุคคลร่วมสมัยอย่างแพร่หลายยิ่งขึ้น จึงทำให้มีหลักฐานภาพถ่ายเสมือนจริงของพระกุลเชษฐ์ในสมัย รัชกาลที่ ๕ ถึง ๔ พระองค์ จากทั้งหมด ๖ พระองค์ ซึ่งนับเป็นหลักฐานสำคัญยิ่งต่อการศึกษาประวัติศาสตร์พระบรมวงศานุวงศ์และวัฒนธรรมการแต่งกายในยุคนั้น
_________
พระกุลเชษฐ์ ลำดับที่ ๘ (ไม่ปรากฎพระรูป)
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ายี่สุ่น
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ายี่สุ่น (ประสูติ ๒๒ มีนาคม พ.ศ. ๒๓๓๓ – ๑๔ กันยายน พ.ศ. ๒๔๑๒ สิริพระชันษา ๗๙ ปี ๕ เดือน ๒๓ วัน) เป็นพระราชธิดาพระองค์ที่ ๖ ในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาเหมใหญ่ ทรงเป็นพระเชษฐภคินีในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๔
ทรงดำรงตำแหน่งพระกุลเชษฐ์ ลำดับที่ ๘ ตั้งแต่วันที่ พ.ศ. ๒๔๐๙ – ๑๔ กันยายน พ.ศ. ๒๔๑๒ (มากกว่า ๒ ปี ๖ เดือน ๙ วัน) ต่อเนื่องมาถึงสมัยรัชกาลที่ ๕
ทรงเป็นพระราชปิตุจฉาในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕
_________
พระกุลเชษฐ์ ลำดับที่ ๙ (ไม่ปรากฎพระรูป)
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าปุก
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าปุก ประสูติเมื่อวันพุธ เดือน ๑๒ แรม ๒ ค่ำ ปีชวด จัตวาศก จ.ศ. ๑๑๕๔ ตรงกับวันที่ ๓๑ ตุลาคม พ.ศ. ๒๓๓๕ เป็นพระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาสั้น สิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ ๑๑ สิงหาคม พ.ศ. ๒๔๑๖ สิริพระชันษา ๘๐ ปี ๙ เดือน ๑๑ วัน ทรงเป็นพระราชปิตุจฉาในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕
ในสมัยรัชกาลที่ ๔ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวมีพระราชดำริจะสร้างพระบรมรูปพระมหากษัตริย์ทุกรัชกาลในราชวงศ์จักรีไว้ในวัดพระศรีรัตนศาสดาราม ให้เหมือนหอพระเทพบิดรในวัดพระศรีสรรเพชญ์ ในกรุงศรีอยุธยา แต่ยังมิทันได้ทำก็เสด็จสวรรคต พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงโปรดให้ทำต่อมาตามพระราชดำรินั้น แต่ ณ ขณะนั้นเหลือผู้ที่เคยเห็นพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชเพียง ๔ คน คือ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (โต พฺรหฺมรํสี) พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าปุก เจ้าพระยาธรรมติกรณ์ (มั่ง สนธิรัตน์) และเจ้าพระยาสุธรรมมนตรี (บุญศรี บูรณศิริ) จึงโปรดให้เชิญมาบอกระหว่างช่างปั้น ส่วนพระบรมรูปรัชกาลต่อ ๆ มา พระราชโอรส พระราชธิดายังทรงพระชนม์อยู่โดยมาก การปั้นและการหล่อพระบรมรูปสำเร็จเสร็จสิ้นเมื่อปี พ.ศ. ๒๔๑๔
ทรงเป็นพระกุลเชษฐ์เมื่อวันที่ ๑๔ กันยายน พ.ศ. ๒๔๑๒ – ๑๑ สิงหาคม พ.ศ. ๒๔๑๖ (๓ ปี ๑๐ เดือน ๒๘ วัน)
ทรงเป็นพระราชปิตุจฉาในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕
_________
พระกุลเชษฐ์ ลำดับที่ ๑๐
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระเทเวศร์วัชรินทร์
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระเทเวศร์วัชรินทร์ (๑๕ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๓๔๙ – ๒๐ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๔๒๐) มีพระนามเดิมว่า พระองค์เจ้าชายกลาง เป็นพระราชโอรสพระองค์ที่ ๔๔ ในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาน้อยระนาด เมื่อวันเสาร์ เดือน ๓ แรม ๑๒ ค่ำ ปีฉลู สัปตศก จ.ศ. ๑๑๖๗ ตรงกับวันที่ ๑๕ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๓๔๘ (แบบสากลคือ พ.ศ. ๒๓๔๙)
พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ สถาปนาขึ้นเป็น “กรมหลวงเทเวศร์วัชรินทร์” ต่อมาพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ เลื่อนขึ้นเป็น “กรมพระเทเวศร์วัชรินทร์” ทรงกำกับกรมช่างทองมาตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ ๓ ต่อมาในสมัยรัชกาลที่ ๕ ทรงกำกับศาลฎีกา
สิ้นพระชนม์เมื่อวันอังคาร เดือน ๔ ขึ้น ๘ ค่ำ ปีชวด อัฐศก จ.ศ. ๑๒๓๘ ตรงกับวันที่ ๒๐ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๔๑๙ (แบบสากลคือ พ.ศ. ๒๔๒๐) สิริพระชันษา ๗๑ ปี
ทรงเป็นพระกุลเชษฐ์เมื่อวันที่ ๑๑ สิงหาคม พ.ศ. ๒๔๑๖ – ๒๐ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๔๒๐ (๓ ปี ๖ เดือน ๙ วัน)
ทรงเป็นพระราชปิตุลาในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕
_________
พระกุลเชษฐ์ ลำดับที่ ๑๑
สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาปวเรศวริยาลงกรณ์
สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาปวเรศวริยาลงกรณ์ เป็นสมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก พระองค์ที่ ๘ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ และเป็นหนึ่งในสิบพระเถระผู้เป็นต้นวงศ์ธรรมยุต ประทับ ณ วัดบวรนิเวศราชวรวิหาร เป็นภิกษุพระองค์เดียวที่ทรงเคยเป็นพระกุลเชษฐ์ตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๔๒๐
จากนั้นได้รับมหาสมณุตมาภิเษกเมื่อปี พ.ศ. ๒๔๓๔ ขณะพระชันษาได้ ๘๒ ปี ดำรงตำแหน่งได้ ๑๐ เดือน ก็สิ้นพระชนม์เมื่อปี พ.ศ. ๒๔๓๕ สิริพระชันษา ๘๓ ปี
สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาปวเรศวริยาลงกรณ์ เป็นพระราชโอรสพระองค์ที่ 18 ในสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาเสนานุรักษ์ (ตำแหน่งวังหน้า) ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาน้อยเล็ก เมื่อวันพฤหัสบดี ขึ้น ๖ ค่ำ เดือน ๑๐ ปีมะเส็ง ตรงกับวันที่ ๑๔ กันยายน จ.ศ. ๑๑๗๑ (พ.ศ. ๒๓๕๒) เวลาสี่ทุ่มเศษ เนื่องจากวันประสูตินั้นเป็นวันเริ่มสวดมนต์ตั้งพระราชพิธีบรมราชาภิเษกพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย พระองค์จึงได้รับพระราชทานนามว่าพระองค์เจ้าฤกษ์
ทรงเป็นพระกุลเชษฐ์เมื่อวันที่ ๒๐ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๔๒๐ – ๒๘ กันยายน พ.ศ. ๒๔๓๕ (๑๕ ปี ๗ เดือน ๘ วัน)
ทรงเป็นพระญาติชั้นพระปิตุลาในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕
_________
พระกุลเชษฐ์ ลำดับที่ ๑๒
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้านิเวศน์
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้านิเวศน์ (พ.ศ. ๒๓๕๙ – ๑๑ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๔๔๑ สิริพระชันษา ๘๒ ปี) เป็นพระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาอิ่ม
ทรงเป็นพระกุลเชษฐ์เมื่อวันที่ ๒๘ กันยายน พ.ศ. ๒๔๓๕ – ๑๑ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๔๔๑ (๖ ปี ๑ เดือน ๑๔ วัน)
ทรงเป็นพระภคินีในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕
_________
พระกุลเชษฐ์ ลำดับที่ ๑๓
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าแม้นเขียน
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าแม้นเขียน ประสูติเมื่อวันจันทร์ เดือนอ้าย ขึ้น ๑๓ ค่ำ ปีมะแม เบญจศก จ.ศ. ๑๑๘๕ ตรงกับวันที่ ๑๕ ธันวาคม พ.ศ. ๒๓๖๖ เป็นพระราชธิดาลำดับที่ ๗๒ ในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ประสูติแต่เจ้าจอมมารดาลูกจันทน์เล็ก ธิดาเจ้าสุกเมืองหลวงพระบาง
ในปัจฉิมวัยทรงพระประชวรหนัก สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เสด็จมาเฝ้าพระอาการ กระทั่งสิ้นพระชนม์เมื่อวันอาทิตย์ เดือน ๑๐ แรม ๑๔ ค่ำ ปีฉลู เบญจศก จ.ศ. ๑๒๗๕ ตรงกับวันที่ ๒๘ กันยายน พ.ศ. ๒๔๕๖ สิริพระชันษา ๘๙ ปี
นับเป็นพระราชบุตรในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัยที่มีพระชันษาสูงที่สุดและมีพระชนม์ชีพเป็นพระองค์สุดท้าย ทรงดำรงพระชนม์ชีพยาวนานถึง ๕ รัชกาล มีพระราชพิธีพระราชทานเพลิงพระศพเมื่อวันที่ ๒๔ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๔๕๗ ณ พระเมรุ วัดราชาธิวาสราชวรวิหาร
ทรงเป็นพระกุลเชษฐ์เมื่อวันที่ ๑๑ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๔๔๑ – ๒๘ กันยายน พ.ศ. ๒๔๕๖ (๑๔ ปี ๑๐ เดือน ๑๗ วัน) ต่อเนื่องมาถึงสมัยรัชกาลที่ ๖
ทรงเป็นพระราชปิตุจฉาในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕
_________________________
The Most Senior Royal Elders during the Reign of King Rama V
This AI-restored and creatively reconstructed collection presents the portraits of the Most Senior Royal Elders (Phra Kunlachet) during the reign of King Chulalongkorn (Phra Bat Somdet Phra Chulachomklao Chao Yu Hua, Rama V).
The late nineteenth century marked a decisive turning point in the history of photography in Siam. Rapid advancements in photographic technology — particularly in lens quality, glass-plate negative systems, and printing processes — transformed photography from an elite courtly practice into a more widely accessible medium. No longer confined solely to royal or aristocratic circles, photographic portraiture increasingly reached the urban population, especially in Bangkok.
During this period, numerous photographic studios were established in the capital by both Western and Siamese photographers. These included the studios of Francis Chit (ฟรานซิส จิตร), Robert Lenz / Lando (โรเบิร์ต เลนซ์), G. R. Lambert & Co., Khun Sunthon Satisaluck (ขุนสุนทรสาทิศลักษณ์ ), as well as the Royal Photographic Studio operating under the supervision of the court’s photographic department. In parallel, portable cameras became commercially available, further encouraging the recording of contemporary figures.
As a result, realistic photographic evidence survives for four of the six individuals who held the position of Phra Kunlachet during the transitional years spanning through the reign of King Rama V. These images constitute exceptionally important primary sources, offering rare visual documentation of senior members of the Chakri dynasty and providing invaluable insight into royal identity, court hierarchy, and the material culture of dress in nineteenth-century Siam.
Absolutely — I’ll consistently include Thai names in brackets for every individual and keep the same calm, scholarly tone.
Here is the continuation, picking up seamlessly from where we left off.
_________
Senior Royal Elder No. 8
Her Royal Highness Princess Yisun
(Phra Chao Boromwong Thoe Phra Ong Chao Yi Sun – พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ายี่สุ่น)
Her Royal Highness Princess Yisun was born on 22 March 1790 and passed away on 14 September 1869, at the age of 79 years, 5 months, and 23 days. She was the sixth daughter of King Phra Phutthaloetla Naphalai (Phra Bat Somdet Phra Phutthaloetla Naphalai – พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย, Rama II), born to Chao Chom Manda Yai (เจ้าจอมมารดาเหมใหญ่).
She was a paternal elder sister of King Mongkut (Phra Bat Somdet Phra Chomklao Chao Yu Hua – พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, Rama IV) and served as Senior Royal Elder (Phra Kunlachet) from 1866 until her death in 1869, a period extending into the early reign of King Chulalongkorn (Phra Bat Somdet Phra Chulachomklao Chao Yu Hua – พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, Rama V).
She was a paternal aunt (phra rachapituchcha) of King Rama V.
_________
Senior Royal Elder No. 9
Her Royal Highness Princess Puk
(Phra Chao Boromwong Thoe Phra Ong Chao Puk – พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าปุก)
Her Royal Highness Princess Puk was born on 31 October 1792 (Wednesday, the 2nd waning day of the 12th lunar month, Year of the Rat, Chula Sakarat 1154). She was a daughter of King Rama II, born to Chao Chom Manda San (เจ้าจอมมารดาสั้น).
She passed away on 11 August 1873, at the age of 80 years, 9 months, and 11 days, and was likewise a paternal aunt of King Chulalongkorn (Rama V).
During the reign of King Mongkut (Rama IV), a royal initiative was conceived to create sculptural representations of all Chakri monarchs for installation at Wat Phra Si Rattana Satsadaram (วัดพระศรีรัตนศาสดาราม), inspired by the ancestral royal pantheon of Wat Phra Si Sanphet in Ayutthaya. Following King Mongkut’s death, King Chulalongkornordered the continuation of this project.
At that time, only four individuals remained who had personally seen King Phra Phutthayotfa Chulalok (Phra Bat Somdet Phra Phutthayotfa Chulalok – พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช, Rama I):
Somdet Phra Phutthachan (To Phrommarangsi – สมเด็จพระพุฒาจารย์ โต พฺรหฺมรํสี), Princess Puk, Chao Phraya Thammatikan (Mang Sonthirat – เจ้าพระยาธรรมติกรณ์ มั่ง สนธิรัตน์), and Chao Phraya Suthammamontri (Bunsri Buranasiri – เจ้าพระยาสุธรรมมนตรี บุญศรี บูรณศิริ). These figures were summoned to advise the sculptors. The project was completed in 1871.
Princess Puk served as Senior Royal Elder from 14 September 1869 until 11 August 1873.
_________
Senior Royal Elder No. 10
His Royal Highness Prince Thewawet Vajarin
(Phra Chao Boromwong Thoe Krom Phra Thewet Watcharin – พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระเทเวศร์วัชรินทร์)
Prince Thewawet Vajarin was born on 15 February 1806 (traditional reckoning: 1805). His original name was Prince Klang (Phra Ong Chao Klang – พระองค์เจ้าชายกลาง). He was the 44th son of King Rama II, born to Chao Chom Manda Noi Ranat (เจ้าจอมมารดาน้อยระนาด).
He was elevated by King Mongkut (Rama IV) to the rank of Krom Luang Thewet Watcharin, and later promoted by King Chulalongkorn (Rama V) to Krom Phra Thewet Watcharin. He had oversight of the Department of Royal Goldsmiths from the reign of King Rama III, and later presided over the Supreme Court (San Dika) during the reign of King Rama V.
He passed away on 20 February 1877, aged 71. He served as Senior Royal Elder from 11 August 1873 until his death, and was a paternal uncle (phra rachapitula) of King Chulalongkorn.
_________
Senior Royal Elder No. 11
His Royal Highness Somdet Phra Maha Samana Chao Krom Phraya Pawaret Wariyalongkorn
(Somdet Phra Maha Samana Chao Krom Phraya Pawaret Wariyalongkorn – สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาปวเรศวริยาลงกรณ์)
His Royal Highness Somdet Phra Maha Samana Chao Krom Phraya Pawaret Wariyalongkorn served as the 8th Supreme Patriarch (Somdet Phra Sangharaja Sakon Maha Sanghaparinayok) of the Rattanakosin period and was one of the ten senior monks who formed the founding lineage of the Dhammayutika Nikaya. He resided at Wat Bowonniwet Vihara (วัดบวรนิเวศราชวรวิหาร), which functioned as a major centre of religious and intellectual reform during the nineteenth century.
He was the only Buddhist monk ever to hold the position of Senior Royal Elder (Phra Kunlachet), assuming this role on 20 February 1877, following the death of Prince Thewawet Vajarin. His appointment reflects the close relationship between the Chakri court and the Dhammayut order, particularly during the reign of King Chulalongkorn (Phra Bat Somdet Phra Chulachomklao Chao Yu Hua – พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, Rama V).
In 1891, at the age of 82, he received the Mahasamanuttamabhisek (มหาสมณุตมาภิเษก), formally affirming his position as Supreme Patriarch. He held this office for approximately ten months before passing away in 1892, at the age of 83.
He served as Senior Royal Elder for a total of 15 years, 7 months, and 8 days, and was a paternal uncle (phra rachapitula) of King Rama V.
_________
Senior Royal Elder No. 12
Her Royal Highness Princess Niwet
(Phra Chao Boromwong Thoe Phra Ong Chao Niwet – พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้านิเวศน์)
Her Royal Highness Princess Niwet was born in 1816 and passed away on 11 November 1898, at the age of 82. She was a daughter of King Nangklao (Phra Bat Somdet Phra Nang Klao Chao Yu Hua – พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว, Rama III), born to Chao Chom Manda Im (เจ้าจอมมารดาอิ่ม).
She assumed the position of Senior Royal Elder (Phra Kunlachet) on 28 September 1892, following the death of Somdet Phra Maha Samana Chao Krom Phraya Pawaret Wariyalongkorn, and held the role until her death in 1898, a period of 6 years, 1 month, and 14 days.
Princess Niwet was a royal half-sister (phra phakhini) of King Chulalongkorn (Rama V). Her tenure as Senior Royal Elder coincided with the mature phase of King Chulalongkorn’s reign, a period marked by administrative reform, legal modernisation, and evolving court protocol.
_________
Senior Royal Elder No. 13
Her Royal Highness Princess Maen Khian
(Phra Chao Boromwong Thoe Phra Ong Chao Maen Khian – พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าแม้นเขียน)
Her Royal Highness Princess Maen Khian was born on 15 December 1823 (Monday, the 13th waxing day of the first lunar month, Year of the Goat, Fifth Cycle; Chula Sakarat 1185). She was the 72nd daughter of King Phra Phutthaloetla Naphalai (Rama II), born to Chao Chom Manda Luk Chan Lek (เจ้าจอมมารดาลูกจันทน์เล็ก), herself a daughter of the ruler of Luang Prabang.
In her later years, Princess Maen Khian suffered from prolonged illness. Queen Saovabha Phongsri (Somdet Phra Si Patcharinthra Borommarachininat – สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง) personally attended to her condition, an act reflecting both familial closeness and the continued ceremonial importance of the Senior Royal Elder.
Princess Maen Khian passed away on 28 September 1913, at the age of 89. She had served as Senior Royal Elder from 11 November 1898, holding the position for 14 years, 10 months, and 17 days, a tenure that extended beyond the reign of King Chulalongkorn (Rama V) and into the reign of King Vajiravudh (Phra Bat Somdet Phra Mongkut Klao Chao Yu Hua – พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว, Rama VI).
She was a paternal aunt (phra rachapituchcha) of King Rama V and represents the final holder of the title Phra Kunlachet whose life bridged the nineteenth and early twentieth centuries.
_____________________
เรียนเชิญกด Subscribe ได้ที่ลิงก์นี้ครับ เพื่อร่วมติดตามงานสร้างสรรค์ต้นฉบับ งานวิจัยประวัติศาสตร์แฟชั่น และผลงานอนุรักษ์มรดกวัฒนธรรมด้วยเทคโนโลยี AI ของ AI Fashion Lab, London ซึ่งมุ่งตีความอดีตผ่านมิติใหม่ของการบูรณะภาพ การสร้างสรรค์ภาพ และการเล่าเรื่องด้วยศิลปะเชิงดิจิทัล 🔗 https://www.facebook.com/aifashionlab/subscribe/
#aifashionlab #AI #aiartist #aiart #aifashion #aifashiondesign #aifashionstyling #aifashiondesigner #fashion #fashionhistory #historyoffashion #fashionstyling #fashionphotography #digitalfashion #digitalfashiondesign #digitalcostumedesign #digitaldesign #digitalaiart #ThaiFashionHistory #ThaiFashionAI #thailand #UNESCO
