ผู้ลาดพระที่ถวาย ในคราวพระราชพิธีบรมราชาภิเษก พุทธศักราช ๒๔๙๓
ผู้ลาดพระที่ถวาย ในคราวพระราชพิธีบรมราชาภิเษก พุทธศักราช ๒๔๙๓
ภาพที่ได้รับการบูรณะและสร้างสรรค์ด้วยเทคโนโลยี AI คอลเล็คชันนี้ เป็นพระรูปของ
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงทิพยรัตนกิริฏกุลินี และ
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประดิษฐาสารี
ขณะทรงเป็น ผู้ลาดพระที่ถวาย
ในคราวพระราชพิธีบรมราชาภิเษก
พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
เมื่อวันที่ ๕ พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๔๙๓
___________
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงทิพยรัตนกิริฏกุลินี
(อ่านว่า ทิบ-พะ-ยะ-รัด-กิ-ริด-กุ-ลิ-นี)
ประสูติเมื่อวันที่ ๑๓ พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๔๐๗
สิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ ๑๙ กรกฎาคม พุทธศักราช ๒๕๐๑
สิริพระชันษา ๙๔ ปี
ทรงเป็นที่รู้จักกันในพระนาม “เสด็จอธิบดี” และทรงเป็น อธิบดีหญิงพระองค์แรกของสยาม
เป็นพระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ประสูติแต่ เจ้าคุณจอมมารดาสำลี
ทรงเป็นพระขนิษฐาร่วมพระมารดาใน สมเด็จพระปิตุจฉาเจ้า สุขุมาลมารศรี พระอัครราชเทวี
ในคราวพระราชพิธีบรมราชาภิเษก พุทธศักราช ๒๔๙๓
ทรงมีพระชันษา ๘๕ ปี
และทรงเป็นพระบรมวงศ์ฝ่ายในที่มีพระชนมายุ มากเป็นอันดับที่สอง
รองจากสมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า
และทรงเป็นพระบรมวงศ์ฝ่ายในที่พระชันษาสูงสุด ที่ยังมิได้เสกสมรส ตามราชประเพณี
___________
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประดิษฐาสารี
ประสูติเมื่อวันที่ ๑๙ กรกฎาคม พุทธศักราช ๒๔๐๘
สิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ ๑๘ มีนาคม พุทธศักราช ๒๕๐๕
สิริพระชันษา ๙๖ ปี
ทรงเป็นพระราชธิดาลำดับที่ ๗๔ ในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
ประสูติแต่ เจ้าจอมมารดาดวงคำ พระราชนัดดาใน เจ้าอนุวงศ์แห่งเวียงจันทน์
ทรงเป็นพระบรมวงศ์ที่มีพระชนมายุยืนยาวถึง ๖ แผ่นดิน
ตั้งแต่รัชกาลที่ ๔ ถึงรัชกาลที่ ๙ และเคยดำรงตำแหน่ง องค์กุลเชษฐ์
ในปีพุทธศักราช ๒๔๙๓ ปีแห่งพระราชพิธีบรมราชาภิเษก
ทรงมีพระชันษา ๘๔ ปี
และทรงเป็นพระบรมวงศ์ฝ่ายในที่พระชันษารองจากสูงสุด ที่ยังมิได้เสกสมรส ตามราชประเพณี
___________
บริบทภาพประกอบ
อีกภาพหนึ่งในคอลเล็คชัน เป็นพระรูปของ
สมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า
ประสูติเมื่อวันที่ ๑๐ พฤศจิกายน พุทธศักราช ๒๔๐๕
สิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ ๑๗ ธันวาคม พุทธศักราช ๒๔๙๕
สิริพระชนมายุ ๙๓ พรรษา
ในคราวพระราชพิธีบรมราชาภิเษก ปีพุทธศักราช ๒๔๙๓
ทรงมีพระชนมายุ ๘๗ พรรษา
และทรงเป็นพระบรมวงศ์ฝ่ายในที่มีพระชนมายุ สูงสุดในขณะนั้น
___________
ความหมายและลำดับพระราชพิธี “ลาดพระที่”
ลาดพระที่ หมายถึง การปูที่นอนถวาย
ภายหลังพระมหากษัตริย์ทรงรับพระราชพิธีบรมราชาภิเษกแล้ว
จะมีพระราชพิธีต่อเนื่องคือ พระราชพิธีเฉลิมพระราชมณเฑียร
พระมหากษัตริย์จะเสด็จพระราชดำเนินไปบรรทม
ณ พระที่นั่งจักรพรรดิพิมาน
ตามราชประเพณีอย่างน้อย ๑ คืน
ในการเสด็จพระราชดำเนิน มีริ้วขบวนข้าราชบริพารฝ่ายใน
ประกอบด้วย หม่อมเจ้าที่ยังมิได้เสกสมรส และหม่อมราชวงศ์ที่ยังมิได้สมรส
ถือเทียนนำเสด็จ ๑ คู่
และเชิญเครื่องประกอบพระราชพิธี ได้แก่
พระแสง
พระแส้หางช้างเผือกผู้
ธารพระกร
ศิลาบด
พานพืช
กุญแจทอง
จั่นหมากทอง
ไก่
แมว
และเครื่องราชูปโภค อีก ๗ คู่
เครื่องเหล่านี้จะนำไปมอบแก่ข้าราชการฝ่ายใน
จากนั้น พระบรมวงศ์ผู้ใหญ่ฝ่ายในที่มีพระชันษาสูงและมิได้เสกสมรส
จะทรงทำหน้าที่ ลาดพระที่
เมื่อทรงลาดพระที่แล้ว
ข้าราชการฝ่ายในจะกราบบังคมทูลเชิญพระมหากษัตริย์เสด็จเข้าห้องพระบรรทม
พระบรมวงศ์ผู้ใหญ่ฝ่ายในจะถวาย
พระแส้หางช้างเผือกผู้
จั่นหมากทอง
กุญแจทอง
พระมหากษัตริย์ทรงรับแล้ววางไว้ปลายพระแท่นบรรทม
เสด็จขึ้นบนพระแท่นบรรทม ทรงเอนพระองค์ลงบรรทม
จากนั้นชาวพนักงานประโคม ฆ้องชัย สังข์ แตร และดุริยางค์
เป็นอันเสร็จสิ้นพระราชพิธี
___________
สรุปเชิงประวัติศาสตร์
ในพระราชพิธีบรมราชาภิเษก พุทธศักราช ๒๔๙๓
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงทิพยรัตนกิริฏกุลินี (พระชันษา ๘๕ ปี)
และ
พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประดิษฐาสารี (พระชันษา ๘๔ ปี)
ทรงเป็น พระบรมวงศ์ผู้ใหญ่ฝ่ายในที่มีพระชันษาสูงและมิได้เสกสมรส
จึงทรงร่วมกันเป็น “ผู้ลาดพระที่ถวาย”
อันเป็นเกียรติยศสูงสุดตามราชประเพณีฝ่ายใน
___________
Ladies-in-Waiting Who Prepared the Royal Bedchamber (Aiding the King’s Repose), 1950
This AI-restored and creatively reconstructed collection presents the portraits of
Princess Thipyaratn Kiritkulini (พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงทิพยรัตนกิริฏกุลินี)
and
Princess Praditsasari (พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประดิษฐาสารี)
depicted in their role as Ladies-in-Waiting entrusted with preparing the royal bedchamber,
on the occasion of the Royal Coronation of
King Bhumibol Adulyadej (พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร)
held on 5 May 1950 (B.E. 2493).
___________
Princess Thipyaratn Kiritkulini
(พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงทิพยรัตนกิริฏกุลินี)
Born on 13 May 1864 (B.E. 2407)
Died on 19 July 1958 (B.E. 2501)
Aged 94 years
Widely known by her honorific title “Sadet Abhibodi”, she was recognised as the first female Director-General in Siamese history.
She was a royal daughter of King Mongkut (Rama IV), born to Chao Khun Chom Manda Samli, and was a uterine younger sister of Queen Sukhumala Marasri, the Queen Consort.
At the time of the Royal Coronation in 1950, Princess Thipyaratn Kiritkulini was 85 years of age and was the second most senior female royal of the Inner Court by age, second only to Queen Savang Vadhana, the Queen Grandmother.
She was also the most senior unmarried female royal, a status that, under royal tradition, qualified her to undertake the highly honoured ceremonial duty of preparing the royal bedchamber.
___________
Princess Praditsasari
(พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประดิษฐาสารี)
Born on 19 July 1865 (B.E. 2408)
Died on 18 March 1962 (B.E. 2505)
Aged 96 years
She was the 74th daughter of King Mongkut (Rama IV), born to Chao Chom Manda Duangkam, a granddaughter of Chao Anouvong of Vientiane.
Princess Praditsasari was a royal figure whose life spanned six reigns, from Rama IV to Rama IX, and she later held the distinguished position of Senior Matriarch (Ong Kullaches) of the Chakri Dynasty.
In 1950, the year of the Royal Coronation, she was 84 years of age, and ranked as the second most senior unmarried female royal of the Inner Court.
She therefore served jointly with Princess Thipyaratn Kiritkulini as Lady-in-Waiting responsible for preparing the royal bedchamber.
___________
Contextual Image
Another portrait within this collection depicts
Queen Savang Vadhana
(สมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า)
Born on 10 November 1862 (B.E. 2405)
Died on 17 December 1952 (B.E. 2495)
Aged 93 years
At the time of the Royal Coronation in 1950, she was 87 years old and was the most senior female royal of the Inner Court.
___________
Meaning and Sequence of the Ceremony: “Preparing the Royal Bedchamber”
The act of preparing the royal bedchamber refers to the ceremonial laying of the royal bedding.
Following the Royal Coronation, a subsequent rite known as the Ceremony of Royal Residence (Chaloem Phra Ratcha Monthian) is performed.
According to royal tradition, the King proceeds to rest at Chakraphat Phiman Hall for at least one night.
During the procession, attendants of the Inner Court—including unmarried Mom Chao and Mom Rajawongse—lead the way holding ceremonial candles.
Royal regalia and ritual objects are borne in procession, including:
the Royal Sword
the Fly-whisk of the White Elephant
the Royal Staff
the Grinding Stone
the Tray of Seeds
the Golden Key
the Golden Betel Set
a Rooster
a Cat
and seven additional pairs of royal household items
These objects are first presented to the Inner Court officials.
Thereafter, the most senior unmarried female royals perform the rite of preparing the royal bedchamber.
Once the bedchamber has been prepared, Inner Court officials respectfully invite the King to enter.
The senior female royals then present:
the Fly-whisk of the White Elephant
the Golden Betel Set
the Golden Key
The King places these items at the foot of the royal bed, ascends the bed, and reclines.
The ceremony concludes with the sounding of victory gongs, conch shells, trumpets, and royal music.
___________
Historical Summary
At the Royal Coronation of 1950,
Princess Thipyaratn Kiritkulini (aged 85)
and
Princess Praditsasari (aged 84)
as the most senior unmarried female royals of the Inner Court,
were jointly entrusted with the role of Ladies-in-Waiting who prepared the royal bedchamber—
a ceremonial duty regarded as the highest honour accorded to senior female members of the royal household.
___________
เรียนเชิญกด Subscribe ได้ที่ลิงก์นี้ครับ เพื่อร่วมติดตามงานสร้างสรรค์ต้นฉบับ งานวิจัยประวัติศาสตร์แฟชั่น และผลงานอนุรักษ์มรดกวัฒนธรรมด้วยเทคโนโลยี AI ของ AI Fashion Lab, London ซึ่งมุ่งตีความอดีตผ่านมิติใหม่ของการบูรณะภาพ การสร้างสรรค์ภาพ และการเล่าเรื่องด้วยศิลปะเชิงดิจิทัล 🔗 https://www.facebook.com/aifashionlab/subscribe/
#aifashionlab #AI #aiartist #aiart #aifashion #aifashiondesign #aifashionstyling #aifashiondesigner #fashion #fashionhistory #historyoffashion #fashionstyling #fashionphotography #digitalfashion #digitalfashiondesign #digitalcostumedesign #digitaldesign #digitalaiart #ThaiFashionHistory #ThaiFashionAI #thailand #UNESCO
